Jedyny polski związek należący do

Fur Europe

KWARTALNIK

Zwierzęta Futerkowe 17/2017

Zwierzęta Futerkowe 17/2017

W numerze:

Nauka:

    • Dorota Kowalska, Roślinożerne zwierzęta futerkowe - użytkowanie mięsne

    • Andrzej Gugołek, Małgorzata Konstantynowicz, Czym odżywiają się norki amerykańskie w środowisku naturalnym?
    • Janusz Strychalski, Andrzej Gugołek, Polidaktylia u zwierzat i ludzi 

Dziko żyjące zwierzęta futerkowe:

    • Julia Gugołek, Szop pracz (Procyon lotor)

Choroby zwierząt futerkowych:

    • Wścieklizna

Porady:

    • Kinga Jodkiewicz, Rola witamin E i K w organizmie zwierząt futerkowych

    • Agnieszka Lipniacka - Piaskowska, Postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej - zmiany w przepisach po 1 stycznia 2017 r. 

Rozmaitości:

    • Marzena Dobosz, Kanadę stworzyli traperzy 


Wybrane artykuły:

 

Czym odżywiają się norki amerykańskie w środowisku naturalnym?

 

Norka amerykańska (Neovison vison) jest najliczniej hodowanym na świecie gatunkiem mięsożernych zwierząt futerkowych. Ojczyzną tego zwierzęcia jest Ameryka Północna, gdzie w kilkunastu podgatunkach występuje dość licznie na terenie całego kontynentu. Obecnie na skutek celowej, jak i przypadkowej działalności człowieka, norki amerykańskie zasiedliły prawie całą Euroazję, a także można je spotkać w Ameryce Południowej. Dzikie populacje tego gatunku w Europie powstały przede wszystkim z osobników hodowlanych, celowo introdukowanych od lat 30-tych XX wieku na terenach ówczesnego Związku Radzieckiego (Bonesi i Palazon 2007, Sulik i Felska-Błaszczyk 2009, Gugołek 2013, 2015).

W ostatnich latach norka amerykańska stała się przedmiotem sporu między ruchami „ekologicznymi”, które chcą wprowadzenia zakazu jej hodowli w Polsce a hodowcami – rolnikami, dla których jest źródłem utrzymania. Jednym z argumentów przeciw temu gatunkowi jest szkodnictwo norek w środowisku. Zdaniem autorów należy rozgraniczyć populację dziko żyjącą od hodowlanej. Problematyczna jest także kwestia ucieczek tych zwierząt z obecnie funkcjonujących ferm. W wielu publikacjach, szczególnie z zakresu genetyki, badano pokrewieństwa norek dziko żyjących z hodowlanymi. Jedne wskazują na takie pokrewieństwo, inne natomiast na wyraźne różnice pomiędzy tymi populacjami. Często także interpretacja uzyskanych wyników badań przez obie strony konfliktu jest odmienna (Michalska-Parda i in. 2009, Zalewski i in. 2010, Horecka i in. 2012). Trudno jednak nie zauważyć, że błędem polskich środowisk „ekologicznych” jest posługiwanie się przykładami badań duńskich, np. Hammershøj i in. (2005), bowiem w tym kraju każdego roku uwalniane są do środowiska setki, a nawet tysiące norek przez przeciwników hodowli. Zatem faktycznie większość tam żyjących norek to zwierzęta hodowlane. Jednak tego typu akcje – masowego uwalniania norek – nie miały nigdy miejsca w Polsce.

Norki amerykańskie żyjące w środowisku naturalnym poza swoją ojczyzną są oskarżane o niszczenie gatunków rodzimych, szczególnie ptaków wodnych. Nie można się z tym nie zgodzić. Warto jednak zastanowić się jak wygląda szkodliwość norek na tle innych gatunków, a także nie ulegając emocjom prześledzić „diety” norek opisywane przez różnych badaczy tych zwierząt. Wydaje się bowiem, że wiele informacji o norkach nie znajduje uzasadnienia w badaniach naukowych, pochodzi bowiem z mediów poszukujących sensacji. Sposób odżywiania się norek na wolności ma także istotne znaczenie dla hodowców żywiących zwierzęta w warunkach fermowych, chcących uzyskać jak najlepsze wyniki produkcyjne.

 

Postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej – zmiany w przepisach po 1 stycznia 2017 roku

 

Niniejszy artykuł ma na celu przybliżenie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa  w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 353 z późn.zm.), w której uregulowane są sprawy związane z postępowaniem w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zwanej popularnie decyzją środowiskową), a także najistotniejsze zmiany przepisów tej ustawy, które wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach należy uzyskać przed decyzją lub zgłoszeniem stanowiącymi zezwolenie na realizację przedsięwzięcia. Katalog tych decyzji
i zezwoleń został określony w art. 72 ust. 1 i 1a omawianej ustawy. Poniżej zostały wymienione 4 najistotniejsze z punktu widzenia lokalizacji nowej lub rozbudowy istniejącej fermy:

1) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 z późn. zm.);

2) o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji
o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - na podstawie ustawy
z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.);

3) przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych na podstawie art. 30 ww. ustawy Prawo budowlane;

4) przed zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie ww. ustawy Prawo budowlane.

W związku z brakiem planów miejscowego zagospodarowania w przypadku realizacji nowej inwestycji lub rozbudowy istniejącej najczęściej decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach trzeba będzie uzyskać przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Dla danego przedsięwzięcia uzyskuje się jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydana decyzja umożliwia uzyskanie więcej niż jednej decyzji inwestycyjnej spośród wymienionych powyżej (np. decyzji o warunkach zabudowy oraz pozwolenia na budowę) lub kilku takich samych decyzji (np. kilku pozwoleń na budowę dla poszczególnych etapów realizacji przedsięwzięcia). 

 

Rola witamin E i K w organizmie zwierząt futerkowych

 

Witaminy E i K są to witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. Gromadzą się one w organizmie zwierzęcia i w przeciwieństwie do witamin rozpuszczalnych w wodzie (C, K oraz witaminy z grupy B) nie są wydalane z moczem. Witaminy pełnią bardzo ważne funkcje życiowe, zarówno niedobór (hipowitaminoza) jak i nadmiar (hiperwitaminoza) są szkodliwe dla organizmu zwierzęcia. Witamina K w przeciwieństwie do witaminy E syntetyzowana jest w organizmie zwierzęcym.

 

Witamina E

Witamina E złożona jest z tokoferoli o różnej aktywności biologicznej. Jest ona odporna na wysoką temperaturę. Bardzo łatwo ulega utlenianiu pod wpływem światła, niektórych pierwiastków (miedź, mangan, żelazo) i tlenu. Witamina E jest uznana za najważniejszy antyutleniacz (chroni witaminę A przed utlenieniem w przewodzie pokarmowym oraz poprawia jej przyswajanie, chroni również komórki ciała przed utleniaczami) oraz pełni bardzo ważną rolę w przemianie materii. Witamina E wzmacnia ściany naczyń krwionośnych oraz chroni erytrocyty (krwinki czerwone) przed przedwczesnym rozpadem. Stymuluje również odpowiedź immunologiczną na wprowadzony do organizmu antygen szczepionkowy. Witamina E decyduje o prawidłowym przebiegu funkcji rozrodczych. Zapobiega osłabieniu popędu płciowego u samców, zmniejszeniu żywotności plemników oraz przedłużaniu ciąży i rodzeniu słabych miotów przez samice. Mięsożerne zwierzęta futerkowe nie potrafią jej syntetyzować, dlatego są uzależnione od jej ilości w pokarmie. Występuje ona w śladowych ilościach w mleku matki. W organizmie gromadzona jest głównie w wątrobie, mięśniach, tłuszczu, mózgu, nerkach i przysadce.

Niedobór witaminy E powoduje straty w rozrodzie (niepokrycie samic, jałowienie, poronienia, zamieranie płodu i ich resorpcję; u samców zwyrodnienie nasieniowodów i zahamowanie spermatogenezy), niedokrwistość oraz zwolnienie tempa wzrostu. U młodych norek w wyniku hipowitaminozy występuje tłuszczowe zwyrodnienie wątroby, dystrofia mięśni (zmiany patologiczne w mięśniach i tkance łącznej), zwyrodnienia w sercu i mięśniach poprzecznie prążkowanych (szkieletowych). Często zdarzają się padnięcia młodych zwierząt w okresie jesienno – zimowym. U nowo  narodzonych lisów padłych z powodu niedoboru witaminy E często występuje brązowy, galaretowaty wysięk pod skórą, zażółcenie wątroby, bladość i zwyrodnienie mięśnia sercowego i mięśni poprzecznie prążkowanych.

Kanadę stworzyli traperzy

Futra i skóry – ich produkcja, sprzedaż, wykorzystanie – zawsze będą budzić kontrowersje. Kiedy futro przestało służyć wyłącznie do ochrony przed zimnem, stało się towarem luksusowym, ozdobą i symbolem wysokiego statusu. W Muzeum Historii Mody w kanadyjskim mieście Cambridge w prowincji Ontario trwa właśnie wystawa futrzarskich osobliwości odzieżowych. A nie każdy wie, że u podstaw Kanady leżą bobrowe skórki…

Kurteczka z czarnego futra o długim jedwabistym włosie – przypominającym nieco ludzkie włosy – to jeden z eksponatów wystawy zatytułowanej „Dzikie i rzadkie – moda i zagrożone gatunki”. Kurtka pochodzi z lat 20. XX wieku. Została uszyta z futra gerezy abisyńskiej (Colobus guereza), afrykańskiej małpy z rodziny koczkodanowatych. Piękne czarno-białe futro tych wąskonosych małp, długie i miękkie, było w owych czasach bardzo cenione, uważano je za wyszukane i nowoczesne. Obecnie z powodu znacznego wylesienia obszarów centralnej Afryki, naturalnego środowiska gerezy abisyńskiej, małpom tym grozi wyginięcie. Na szczęście łatwo aklimatyzują się one w ogrodach zoologicznych, gdzie dobrze się rozmnażają i żyją znacznie dłużej niż na wolności.

Trzeba pamiętać, że miejsce zwierząt – nie tylko w historii mody, lecz także w historii ludzkości – jest bardzo złożone. Przez tysiące lat zwierzęta służyły człowiekowi niemal w całości – mięso stanowiło pożywienie, ze skór i futer szyto odzienie, a kości, zęby i pazury wykorzystywano do wyrobu narzędzi i ozdób. Później, gdy ludzie nauczyli się wytwarzać potrzebne przedmioty z innych materiałów, skóry i futra – jako produkty naturalne – stały się synonimem luksusu i elegancji.

 

CZAPKA Z FOCZEGO CZEREPU

Na wystawie eksponowane są zarówno rozmaite przedmioty dokumentujące historię mody: eleganckie buciki, torebki, parasolki i kapelusze, jak bardzo wyszukane i dziwne elementy garderoby, takie jak gorset z fiszbinów wieloryba lub nakrycia głowy i ubrania z futer dzikich kotów (geparda i leoparda) oraz innych rzadkich zwierząt.

Niektóre z eksponatów wprost pokazują związek ze zwierzęciem, z którego są uszyte – na przykład czapka z głowy foki ze szklanymi paciorkami zamiast oczu, kołnierz z lisa z pyszczkiem i łapkami, portmonetka z łapy aligatora z pazurami czy czarny filcowy kapelusz udekorowany nie samymi piórami, ale całym wyprawionym ptakiem – żółną pszczołojadem (Merops apiaster), którego barwne skrzydła zostały ozdobnie złożone na kapeluszu.

Takie eksponaty mogą oburzać albo irytować nawet zwolenników noszenia futer, trzeba jednak brać pod uwagę kontekst historyczny – w epoce kolonialnej zakres dopuszczalnych zachowań był szerszy. A przecież trudno dziś sobie wyobrazić eleganckie buty z innych materiałów niż skóra. Nie wszyscy też wiedzą, że buty sportowe szyje się dziś głównie ze skóry kangurzej, która jest mocna, ale bardzo lekka i plastyczna, dzięki czemu nie obciąża nogi podczas treningu i z łatwością dopasowuje się do kształtu stopy.

 

 

 

Fair Fur

BHZF

Welfur

Fur Europe

Nafa

Kopenhagen Fur

Saga Furs

Główny Inspektorat Weterynarii

Główny Inspektorat Ochrony Środowiska

Inspekcja Weterynaryjna

Branża hodowców zwierząt futerkowych

IIFF

sfp